آشنایی با اصطلاحات رایج در چاپخانه که باید بدانید

آیا تا به حال پیش آمده که وارد یک دفتر فنی یا چاپخانه شوید و مسئول چاپ با کلماتی مثل «گرماژ»، «لبه برش»، «کوتد» یا «سلفون» با شما صحبت کند و شما دقیقاً متوجه منظور او نشوید؟ دنیای چاپ زبان مخصوص به خود را دارد. اگر معنی این کلمات را ندانید، ممکن است سفارش اشتباهی بدهید و هزینه و زمانتان هدر برود.

در این مقاله از وبلاگ مدیا مارکت، قصد داریم یک «دیکشنری جیبی» به شما ارائه دهیم. هدف ما آشنایی با اصطلاحات رایج در چاپخانه است تا دفعه بعد با اعتمادبه‌نفس کامل و مثل یک حرفه‌ای سفارش دهید.

اصطلاحات مربوط به کاغذ و مقوا

اولین سوالی که از شما پرسیده می‌شود درباره جنس کاغذ است. بیایید با مهم‌ترین‌هایش آشنا شویم:

۱. گرماژ (Grammage)

شاید پرکاربردترین کلمه باشد. گرماژ یعنی «وزن یک متر مربع از آن کاغذ».

• وقتی می‌گویند کاغذ ۸۰ گرم، یعنی یک متر مربع آن ۸۰ گرم وزن دارد (کاغذ معمولی پرینتر).

• هرچه عدد بالاتر باشد، کاغذ ضخیم‌تر و سنگین‌تر است. مثلاً برای کارت ویزیت از مقوای ۳۰۰ گرم استفاده می‌شود. برای خرید [انواع کاغذ رول و شیت] با گرماژهای مختلف، حتماً به مشخصات محصول دقت کنید.

۲. کوتد (Coated)

کاغذ کوتد، کاغذی است که روی آن یک لایه پوشش شیمیایی خاص قرار گرفته تا جوهر را پخش نکند. این کاغذ برای چاپ‌های رنگی و پوستر عالی است اما کمی مات است. (برای دیدن نمونه‌ها، بخش [کاغذ عکس و کوتد] را ببینید).

۳. گلاسه (Glossy)

کاغذی براق، صیقلی و سنگین که برای مجلات، کاتالوگ و عکس استفاده می‌شود. برخلاف کوتد که مات است، گلاسه نور را بازتاب می‌دهد.

اصطلاحات مربوط به طراحی و فایل (پیش از چاپ)

دانستن این اصطلاحات رایج در چاپخانه به شما کمک می‌کند فایل درستی طراحی کنید:

۴. لبه برش یا بلید (Bleed)

این مهم‌ترین نکته در طراحی است! وقتی طرحی می‌زنید که قرار است تا لبه کاغذ رنگ داشته باشد، باید رنگ را ۳ تا ۵ میلی‌متر از کادر اصلی بیرون بزنید. به این حاشیه اضافه «بلید» می‌گویند. اگر بلید نگذارید، ممکن است بعد از برش، دور کارتتان سفیدک بزند.

۵. حاشیه امن (Safety Margin)

برعکس لبه برش، این مربوط به داخل کادر است. شما نباید نوشته‌ها و لوگو را به لبه کاغذ بچسبانید. همیشه ۵ میلی‌متر از لبه‌ها فاصله بگیرید تا در هنگام برشِ دستگاه، متن شما بریده نشود.

۶. اورپرینت (Overprint)

یک اصطلاح فنی است. وقتی دو رنگ روی هم چاپ می‌شوند، اگر اورپرینت فعال باشد، رنگ زیری با رنگ رویی ترکیب می‌شود. این حالت معمولاً فقط برای نوشته‌های ریزِ مشکی روی پس‌زمینه رنگی استفاده می‌شود.

اصطلاحات مربوط به خدمات پس از چاپ

بعد از اینکه کاغذ چاپ شد، نوبت به کارهای تکمیلی می‌رسد:

۷. لمینت (Laminate)

لمینت یک لایه پلاستیکی ضخیم و محکم است که با حرارت روی کاغذ پرس می‌شود. لمینت هم مقاومت کار را بالا می‌برد و هم رنگ‌ها را زنده می‌کند. اگر برای تابلوهای خود نیاز به ماندگاری دارید، حتماً از [فیلم لمینت] استفاده کنید.

۸. شاسی (Mounting)

چسباندن عکس چاپ شده روی یک تخته چوبی (MDF) یا فوم فشرده را «شاسی کردن» می‌گویند. این کار برای تابلوهای دکوراتیو بسیار رایج است. ما در مدیا مارکت انواع [شاسی، قاب و فوم برد] را برای این کار موجود داریم.

۹. صحافی (Binding)

به عمل متصل کردن برگه‌های چاپ شده به هم (مثل کتاب یا جزوه) صحافی می‌گویند. رایج‌ترین نوع آن «صحافی فنر مارپیچ» یا «فنر دوبل» است که با دستگاه‌های پانچ انجام می‌شود. برای تهیه این ملزومات، بخش [ملزومات صحافی] سایت را چک کنید.

نتیجه‌گیری

حالا که با این واژه‌ها آشنا شدید، دیگر در چاپخانه سردرگم نخواهید شد. آشنایی با اصطلاحات رایج در چاپخانه نه تنها کلاس کاری شما را بالا می‌برد، بلکه جلوی ضررهای مالی ناشی از اشتباهات چاپی را می‌گیرد.

فراموش نکنید که دانستن اصطلاحات نیمی از راه است؛ نیم دیگر، استفاده از مواد اولیه باکیفیت است. فروشگاه مدیا مارکت تمام متریالی که در این مقاله خواندید (از کاغذ و لمینت تا فنر صحافی) را با بهترین کیفیت برای شما فراهم کرده است.